Orta yaş üstü kadınların belalısı olan menopozun etkisini giderebilmek için, vücuda doğal östrojen hormonu takviyesinin gerekli olduğu bildirilmektedir. Uzak doğulu kadınlarda kemik erimesi ve göğüs kanseri riskinin düşük oluşu ve bunun soyalı ürünlerin yoğun tüketimiyle sağlandığının anlaşılması, sentetik hormonların kullanımından çekinen pek çok kadını doğal östrojen kaynağı olan soyaya yöneltmiştir. Menopoz için önerilen özel diyetlerin en vazgeçilmez maddelerinden birini de soyalı ürünler oluşturuyor. Beslenme rejiminde soyayı tercih edenlerde % 40 daha az sıcak basması şikayeti tespit edilmiş. ABD North Carolina'daki Bowman Gray Tıp Fakültesinden Dr. G.L. Burke, 50-55 yaşlarındaki 43 kadın üzerinde yaptığı bir deneyde; denekleri haberdar etmeden portakal suyuna ilk 6 hafta boyunca 20'şer gr. soya proteini ve ikinci 6 hafta da ise toz karbonhidrat katarak içirmiş, deney sonunda soyalı dönemde kadınların kendilerini daha rahat hissettikleri anlaşılmış. Soya proteini, aniden azalmaya başlayan östrojen yüzünden vücut dengesinin bozulmasını önlediğinden, uzmanlar kadınlara soyalı besinleri öneriyorlar. Belirtilerin başladığı dönemde her gün 25 gr., menopoz etkisine girildiğinde ise 40 gr. soya proteini tozu alınmasının, birçok sıkıntıyı ortadan kaldırdığı, ileri yaşlarda da aynı doz soya proteininin suya ya da süte karıştırılarak içilmesi durumunda kanser olma riskinin de düşürüldüğü bilim adamlarınca ileri sürülmektedir. Menopoz sonrasında kadınların kemik ağırlığının , her yıl ortalama % 5 oranında azaldığı belirlenmiş. Bu da oldukça riskli bir hastalık olan Osteoporoz yani kemik erimesini ortaya çıkarmaktadır. Özellikle yüksek oranlı kalça kemiği kırıklarının hayati tehlikeler yarattığı, ancak ince kemikli oldukları ve daha az kalsiyum aldıkları bilinen Japon kadınlarında, Amerikalı kadınların yarısı oranında kırılma vakasıyla karşılaşılıyormuş. Bunun nedeni olarak da, Amerikalıların hayvansal protein tüketimine ağırlık vermelerine karşılık, Japon kadınlarının tercih ettiği soya proteininin % 50 daha az kalsiyumun vücut dışına atılmasına yol açtığı ve bu nedenle de vücutta daha fazla kalsiyumun kalması gösterilmektedir. Soya sütünden elde edilen tofunun (soya peyniri) doğal östrojen içeriğiyle menopoz dönemindeki kadınlar için önerilen bir ürün olduğu bilinmektedir. Ayrıca, B vitamini deposu olan soyanın hazmı kolaylaştırdığı,adale ve kemik gelişimini arttırdığı; inek sütüyle besleme sonucu bir çok çocukta görülen kronik sindirim zorluğu ve kabızlığın soya sütü kullanımıyla büyük oranda atlatıldığı; cildin genç kalmasını sağlayarak yaşlılık belirtilerini geciktiren lipozom kapsüllerinin bünyesinde soya dan elde edilen bazı maddelerin kullanıldığı bilim adamlarınca ileri sürülmektedir. Yine araştırma sonuçlarına göre; en fazla soyada bulunan E vitamininin, Parkinson ve Alzheimer hastaliklarının tedavisinde oldukça etkili olduğu ve yaşlılığı geciktirdiği; Almanya'da eczanelerde reçetesiz olarak satılan Glutamin adlı ilacın soyadan elde edilerek, sınav korkusu, stres ve zihin yorgunluğuna karşı kullanıldığı bilinmektedir. Kan şekerini doğal yollarla kontrol etmek isteyen şeker hastalarına bolca soya yemelerinin önerilmesi yanında, magnezyumca zengin olan soya sütüne, kas,sinir ve kemik dokusunu güçlendirmesi nedeniyle felçlilerin beslenme rejiminde yoğun olarak yer verilmesi istenmektedir. Belki bu kadar marifetin bir ürün tarafından sergilenmesini abartılı ve hatta inanılmaz bulanlar olabilir. Onlara önerim, bilimsel çalışma sonuçlarına dayanan değerlendirmeleri yabana atmamaları ve ülkemiz için oldukça yeni ürünler olan soyalı yiyeceklerin, örneğin soya unu, sütü ve peynirinin büyük market raflarında yer alabilmeleri için istekte bulunmaları ve tanıştıkları zaman da tatmaktan ve yararlanmaktan kaçınmamaları yönündedir. Ne de olsa, doğanın hediyesi bir ürün bu ! Uzak doğuluların daha sağlıklı yaşamaları da en büyük ispatı üstelik. Soyalı ürünlerin tüketim alışkanlıklarımız içinde gereğince yer alması için, en başta hanımlara iş düştüğünün bilinci içerisinde özellikle onlara seslenmek istiyorum. Soyanın yoğun olarak tüketildiği uzak doğu insanında görüldüğü gibi, soyanın öncelikle bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkisi vardır. Kadınların baş belası olan kemik erimesi hastalığı ve menopoz sıkıntılarını gidermek için de soyalı ürünler biçilmiş kaftan. Günümüzde herkesin ortak derdi haline gelen kolesterolün düşürülebilmesi için de, en uygun besinlerden birisi soyadır. İlaçla tedavi etmenin ya da ağır diyetlerle kendimizi sıkıntılara sokmanın yanında, diğer bitkisel ürünlerde olduğu gibi soyalı ürünlerin de günlük beslenme alışkanlıkları arasına alınmasında fayda var. Üstelik, tüketimleri de oldukça kolay. Ahmet Nedim NAZLICAN Zir. Yük. Müh. annazlican@yahoo.com