Çatalhöyük, Türkiye'de arkeolojiyle en ilgisiz olanların dahi en azından üstün körü bildiği bir yerdir herhalde. Tarihin derinliklerinden gelen bu eski yerleşim birimi uygarlık efsanesinin bu topraklardan doğduğuna kanıt olarak rahatlıkla sunulabilecek bir malzemedir de.

Dinsel bir figür olarak bolluk ve bereketi temsil eden Ana Tanrıça Kibele başlarda, yerleşimin anaerkil olduğu fikrini uyandırsa da, sonraki çalışmalarda yerleşimin tam anlamıyla eşitlikçi yapıda olduğu ortaya çıktı. Belki bir eşitsizlik şurada bulunabilir: İnsan dişleri üzerinde yapılan çalışmalar, kadınların vejetaryen beslenme biçimine sahip olduklarını, erkeklerin (çok yoğun olmamakla birlikte) et yediklerini gösterdi. Diğer yandan evlerin bitişik yapısının kadınlar arası dayanışmayı çok güçlü kıldığı söyleniyor. Kadınların bu dayanışma ilişkisi aracılığıyla kentin "siyasî" yapısında bir ağırlık oluşturdukları tahmin edilebilir. Bununla birlikte aynı veri, bu durumun kadınların eve kapatılmalarının başlangıç safhalarından olduğu şeklinde de yorumlanabilir.